UM Racibórz: Materialne ślady przeszłości pod opieką i kontrolą miasta

Poznaj zapisy Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami

Rada Miasta Racibórz przyjęła Gminny Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Racibórz na lata 2021-2024

Zabytki na terenie miasta, które liczy sobie już 905 lat, to ważny temat. Są materialnym śladem przeszłości. Bezcennym bo oryginalnej substancji nie da się odtworzyć. Są też wartościowym elementem kultury, przyczyniającym się do kształtowania przyjaznego otoczenia człowieka. Bogactwo dziedzictwa kulturalnego w gminie w istotny sposób przyczynia się do rozwoju społeczno-gospodarczego gminy oraz do poprawy jakości życia mieszkańców.

Gminny program opieki nad zabytkami to zbiór informacji o tym jak funkcjonuje opieka nad zabytkami w mieście. Jego przyjęcie uchwałą rady miasta jest obowiązkiem wynikającym z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Odpowiednio są przyjmowane także: krajowy, wojewódzki i powiatowy program opieki nad zabytkami. Nasz gminny program jest spójny z tymi dokumentami, a także z innymi uwarunkowaniami zewnętrznymi, tj. z ustawami i rozporządzeniami wszystkie te akty prawa, w których jest mowa o opiece nad zabytkami, są wypisane w programie.

W programie zostały wzięte pod uwagę oraz wypisane także uwarunkowania wewnętrzne, a więc gminne uchwały, polityki i programy. Są to w szczególności: studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, studium urbanistyczno historyczne, plany miejscowe, gminny program rewitalizacji, strategia i inne. Jedną z ważniejszych dla realizacji celów programu jest uchwała z 2011 r. w sprawie udzielania dotacji celowej na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytkach wpisanych do rejestru zabytków w nie stanowiących własności gminy.

W kolejnych punktach programu została przedstawiona charakterystyka zachowanego dziedzictwa materialnego na terenie naszej gminy. Zostały wymienione wszystkie zabytki które są ujęte w gminnej ewidencji zabytków razem z tymi, które są w rejestrze zabytków oraz ze stanowiskami archeologicznymi. I tak, mamy: 597 zabytków nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków, 28 obiektów małej architektury, a także 449 stanowisk archeologicznych. Spis ten wynika z zarządzenia prezydenta miasta z 2019 r. o przyjęciu gminnej ewidencji zabytków jest podany w uchwale do wiadomości, zgodnie z zaleceniami wojewódzkiego konserwatora zabytków i Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Sama ewidencja zostanie zaktualizowana w czasie trwania programu bieżąca aktualizacja bazy danych jest jednym z celów programu.

W programie zostały opisane i określone zabytki o najwyższym znaczeniu dla gminy. Mamy w mieście przekrój przez wszystkie epoki od średniowiecza po współczesność i te widoczne nawarstwienia są bardzo cenne pokazują jak miasto żyło i rozwijało się przez 10 wieków.

W 6. punkcie programu opisano stan własnościowy zabytków, funkcje, a także stan zachowania. Dokonano analizy szans i zagrożeń dla zabytków.

Można wyróżnić 5 głównych zagrożeń dla zachowania materialnego dziedzictwa Miasta Racibórz. Są nimi:

1. utrata funkcji,
2. konieczność przystosowania do współczesnych wymogów,
3. brak świadomości społecznej i niedostateczna edukacja w zakresie dziedzictwa kulturowego ,
4. niedofinansowanie,
5. niedostateczna ochrona poszczególnych obiektów.

5 głównych szans dla zachowania materialnego dziedzictwa Miasta Racibórz to:

1. dokumentacja zabytków,
2. aktualizacja form ich ochrony,
3. dotacje celowe na remonty i konserwację zabytków, pochodzące z środków zewnętrznych jak i wewnętrznych budżetu Miasta Racibórz,
4. edukacja i informacja, w tym współpraca z organizacjami pozarządowymi,
5. rozwój gospodarczy miasta, środki prywatne.

Przeprowadzona analiza zachowanego dziedzictwa pozwoliła na dokonanie jego oceny, a także analizę szans i zagrożeń. Na tej podstawie zostały opracowane cele strategiczne, priorytety i zadania programu - wypisane w punkcie 7. programu. Są to między innymi: weryfikacja i bieżąca aktualizacja bazy danych, współpraca z wojewódzkim konserwatorem zabytków, pozyskiwanie środków zewnętrznych na remonty zabytków własnych gminy a także dokonywanie niezbędnych prac remontowych przy nich za własne środki gminy, udzielanie dotacji na remonty i konserwację zabytków nie będących własnością gminy, tworzenie parku kulturowego w celu zintegrowanej ochrony wartości kulturowych i zabytkowych historycznego centrum miasta jak również edukacja powszechna i podnoszenie świadomości społeczeństwa w zakresie wartości dziedzictwa kulturowego.

Cały dokument - Gminny Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Racibórz na lata 2021-2024 - załączamy w pliku do pobrania

Urząd Miasta Racibórz,

raciborz.pl/urzad/aktualnosci_lista/Materialne-slady-przeszlosci-pod-opieka-i-kontrola-miasta/idn:9968